Αθήνα: Η ελληνική παρουσία στο Σουδάν με τα μάτια του αρχαιολόγου Αλέξανδρου Τσάκου

Τι μπορεί να οδηγήσει έναν Έλληνα αρχαιολόγο στο Σουδάν; Ο τόπος, το ποτάμι, η έρημος, οι ρυθμοί των ντόπιων, οι ανασκαφικές δραστηριότητες; Όλα αυτά μαζί λειτούργησαν ως μαγνήτης για τον αρχαιολόγο Αλέξανδρο Τσάκο, ο οποίος επισκέφτηκε για πρώτη φορά την αφρικανική χώρα το 1994, εγκαταστάθηκε εκεί από το 2003 έως το 2008 κι έκτοτε την κουβαλά πάντα μαζί του. «Η σχέση μου με το Σουδάν είναι απόλυτη. Όταν είμαι εκεί, νιώθω αβίαστα κομμάτι του τόπου. Κι όταν δεν είμαι, απλά τον κουβαλώ μέσα μου», δηλώνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Αλέξανδρος Τσάκος, που ζει πλέον στο Μπέργκεν της Νορβηγίας και αυτές τις μέρες βρίσκεται στην Ελλάδα για δύο λόγους: Τη φωτογραφική έκθεση «Από τη Νουβία στο Σουδάν με τη ματιά της Ελληνο-Νορβηγικής Αρχαιολογικής Αποστολής», που θα εγκαινιαστεί σήμερα το απόγευμα στο Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης, αλλά και τη διάλεξη που θα δώσει, μαζί με τη σύντροφό του στη ζωή και στις ανασκαφές, αρχαιολόγο Ενριέτε Χαφσός, στο Νορβηγικό Ινστιτούτο, την Τρίτη 11 Οκτωβρίου. Το Σουδάν είναι μία ξεχωριστή χώρα. Η τοπολογία της καθορίζεται από δύο στοιχεία, αλληλένδετα μεταξύ τους και με αρχέγονη σημασία για τον πολιτισμό και τη θρησκεία της περιοχής: το νερό και τον Νείλο. «Ο Νείλος της Αιγύπτου σχηματίζεται από την ένωση δύο ποταμών, του Μπλε και του Λευκού Νείλου, που μετά από πολύ μεγάλη πορεία συναντώνται στο Χαρτούμ, στην πρωτεύουσα του Σουδάν. Εκεί το ποτάμι γίνεται ένα και μοναδικό και παρά τις περιπέτειες και δυσκολίες του ρου του φτάνει μέχρι τη Μεσόγειο Θάλασσα», δηλώνει ο αρχαιολόγος. Η περιγραφή μοιάζει ειδυλλιακή, ωστόσο δεν λείπουν και οι δυσκολίες, που τις χωρίζει σε τρεις κατηγορίες: γεωλογικές, καιρικές και ανθρώπινες. Οι γεωλογικές είναι αυτές που έχουν σχηματίσει τους Καταρράκτες του Σουδάν, τους χείμαρρους δηλαδή που σχηματίζονται στα σημεία, όπου η κοίτη του Νείλου στενεύει, δημιουργώντας πολλά μικρά και μεγαλύτερα νησιά, αλλά και κατά καιρούς προβλήματα στη ναυσιπλοΐα. Από την άλλη, είναι οι καιρικές συνθήκες, και δη οι βροχοπτώσεις, που προκαλούν τις πλημμύρες, πολύτιμες γιατί γονιμοποιούν τη γη, και γι' αυτό η απουσία τους έναν χρόνο μπορεί να έχει καταστροφικά αποτελέσματα. «Και σαν να μην έφταναν αυτά, έρχονται οι άνθρωποι, που δεν αρκούνται να πιουν και να τραφούν από το νερό του Νείλου, μα θέλουν να το εκμεταλλευτούν για να παράγουν ενέργεια. Το τελευταίο, λοιπόν, δράμα που ζει ο ποταμός είναι τα φράγματα τα οποία, μαζί με τον ρου του Νείλου, σταματούν και τον ρου της ιστορίας, ξεσπιτώνουν τις παραδοσιακές κοινότητες των ντόπιων -κυρίως Νούβιων στην καταγωγή και τη λαλιά- καταστρέφουν ανεπανόρθωτα το φυσικό και πολιτισμικό περιβάλλον, όπως το έζησαν αυτοί κι όπως το γνωρίσαμε κι εμείς οι αρχαιολόγοι», αναφέρει. Το πρόβλημα των φραγμάτων συνάντησε, εξάλλου, στην πρώτη αρχαιολογική συνεργασία που είχε στην περιοχή και συγκεκριμένα στον Τέταρτο Καταρράκτη. Τον Δεκέμβριο του 2003 συμμετείχε σε σωστικού χαρακτήρα ανασκαφές, λόγω της κατασκευής του φράγματος του Μαράουϊ, που θα πλημμύριζε την περιοχή. «Την οποία πλημμύρισε το 2008,

Η ηλεκτρονική διεύθυνση δεν κοινοποιείται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

Όνομα *

Ηλ. διεύθυνση *

Ιστοσελίδα

Σχόλιο *